MIMIKA PRZED_MIOTU

Widok wystawy, “Karolina Jarzębak – emotional stickers internet brainless”, Miejska Galeria Sztuki w Łodzi, fot. HaWa

Krótka refleksja do prezentacji w Galerii Willa wystaw:

emotional stickers internet brainless – Karolina Jarzębak oraz Kaprysy – Jan Mioduszewski

„The mind is a metaphor of the world of objects

which is itself but an endless circle of mutually reflecting metaphors”¹

Wchodząc w dialog z przedmiotem, dostrzegamy w nim katalizator norm społecznych i ergonomicznych, ustrukturyzowany wymuszacz zachowań, ogranicznik przestrzeni i zniekształcacz naszej perspektywy. Poprzez swoją formę, strukturę oraz nagromadzone w nim emocje, wspomnienia i relacje przedmiot bywa opresyjny i przytłaczający, uzyskując to w sposób niezauważalny, codzienny, podskórny. Rzecz ruchoma – z łaciny mobilis – mebel, swoją pozorną tymczasowością paraliżuje mobilność i otwartość na zmiany, a przybrana przezeń fasada funkcjonalności i komfortu użytkownika doskonale kamufluje sztywność narzuconych postaw.

Dobór formy, proporcji i materiałów koncentruje się na ważnym pytaniu projektowym: „jak?”, choć aktualniejsze w kontekście dzisiejszych wyzwań środowiskowych byłoby: „dlaczego?”. Tymczasem prezentowane w Galerii Willa wystawy idą dalej, parafrazują frapujące:„czym?”, które Joseph Kosuth postawił w pracy One and Three Chairs, w czulsze: „kim?”. Polem poszukiwania zawiłej tożsamości obiektów przestrzeni prywatnej staje się zaproponowane przez duet kuratorski Chrzanowski-Usarek uniwersum, w którym spotykają się biegnące z przeciwnych krańców dzisiejszości praktyki artystyczne Karoliny Jarzębak, którą znajdziemy na piętrze, i Jana Mioduszewskiego – na parterze.

Widok wystawy, “Jan Mioduszewski - Kaprysy”, Miejska Galeria Sztuki w Łodzi, fot. HaWa

Widok wystawy, “Jan Mioduszewski - Kaprysy”, Miejska Galeria Sztuki w Łodzi, fot. HaWa

Widok wystawy, “Jan Mioduszewski - Kaprysy”, Miejska Galeria Sztuki w Łodzi, fot. HaWa

Widok wystawy, “Jan Mioduszewski - Kaprysy”, Miejska Galeria Sztuki w Łodzi, fot. HaWa

Widok wystawy, “Jan Mioduszewski - Kaprysy”, Miejska Galeria Sztuki w Łodzi, fot. HaWa

Widok wystawy, “Jan Mioduszewski - Kaprysy”, Miejska Galeria Sztuki w Łodzi, fot. HaWa

W znanych pod hasłem Fabryka Mebli działaniach Jana dostrzec możemy wyjście od fizyczności codziennego przedmiotu, jego materii i historii, które świadomie dematerializuje przez zmianę perspektywy oraz wizualne rebusy. Najnowsza wystawa, będąca kontynuacją cyklu „Figury i budowle”, hipnotyzuje wzrok widza, pozwalając wpatrywać się w meble z naiwnością dziecka, personifikując detale, dostrzegając grymasy i przeistaczając je w uczestników rozmowy. Cytaty zaczerpnięte z secesyjnej przestrzeni Galerii podkreślają rzemieślniczy kunszt Louis’a Majorelle’a czy Hectora Guimarda, a połączenie efektu trompe l’oeil z aranżacją obrazów w formie tymczasowych asamblaży z krzesłami, wieszakami i stolikami zastanymi w przestrzeni poszerza kontekst ich wielowymiarowości. Autor swoimi poszukiwaniami stara się wejść w dialog z artystami, takimi jak Cornelis Norbertus Gijsbrechts, Giovanni Battista Bracelli, Aleksander Gierymski czy Krzysztof Wodiczko, dla których przedmiot codziennego użytku przestaje pełnić funkcję tła, stając się elementem głównej narracji.
Ta niebywała wrażliwość wobec obiektu w przestrzeni znajduje również swoje odzwierciedlenie w poruszających „nieruchomych performansach” Mioduszewskiego.

Widok wystawy, “Karolina Jarzębak - emotional stickers internet brainless”, Miejska Galeria Sztuki w Łodzi, fot. HaWa

Widok wystawy, “Karolina Jarzębak - emotional stickers internet brainless”, Miejska Galeria Sztuki w Łodzi, fot. HaWa

Widok wystawy, “Karolina Jarzębak - emotional stickers internet brainless”, Miejska Galeria Sztuki w Łodzi, fot. HaWa

Widok wystawy, “Karolina Jarzębak - emotional stickers internet brainless”, Miejska Galeria Sztuki w Łodzi, fot. HaWa

Widok wystawy, “Jan Mioduszewski - Kaprysy”, Miejska Galeria Sztuki w Łodzi, fot. HaWa

Widok wystawy, “Jan Mioduszewski - Kaprysy”, Miejska Galeria Sztuki w Łodzi, fot. HaWa

O potrzebie urzeczywistnienia świata wirtualnego opowiada nam zaś Karolina, przekładając swoje internetowe eskapady w umeblowane przestrzenie. Poruszając się między jej trzema pokojami, przeskakujemy w kakofonii akceptacji i odrzucenia, pasji i strachu, prywatności i manipulacji. Niczym Jean Dubuffet zafascynowany sztuką ulicy, Jarzębak zbiera i przetwarza wątki aktualnej, szybkiej kultury, próbując – niczym dżina – wielowymiarowość swojego świata sprowadzić do fizycznego obiektu. W Pokoju Karalucha Doomscrollera wirtualny świat staje się ucieczką i pułapką jednocześnie. Nawiązanie do Gregora Samsy z Przemiany Franza Kafki pokazuje, jak brutalnie świat odrzuca to, czego nie może przypisać do swojej użyteczności. Artystka próbuje przearanżować rzeczywisty świat, włączając zmultiplikowaną narrację w celu jej oswojenia. Przedmiot, niczym pomnik, staje się adresatem naszej opinii – otoczony kultem bądź poddany wandalizmowi, nie jest w stanie zadowolić wszystkich. Małomiasteczkowy zaduch, dotąd ograniczający wolność, daje siłę na nowo zinterpretować znane materiały, uznać to, co zostało zepchnięte, rebelsko pokazując jego wyższość. Autorka staje się posiadaczką znaczeń, jawiąca się widzowi jako przewodniczka lub współuciekinierka.

Rozmowa, osadzona w bogato zdobionej detalami z okresu Art Nouveau willi Pod Jabłoniami Elizy i Leopolda Kindermannów, pozwala wybrzmieć drewnu, istotnemu tworzywu obydwu praktyk artystycznych, i rozważyć wpływ nadprodukcji, standaryzacji oraz podejścia eksploatującego do zasobów naturalnych w celu osiągnięcia pozycji lidera w przemyśle meblarskim i drzewnym.

Prezentowane obiekty to bunt przeciwko narzuconej rzeczywistości; to odrzucenie i świadome zaakceptowanie tego, co odrzucamy; próba przełamania oraz wykreowania innej codzienności. To metafora terapeutyzacji naszej relacji z obiektem funkcjonalnym i chęć redefinicji poprzez poszerzenie tego pojęcia o nowe obszary. To, co realne i to, co wyobrażone, jest tak samo akceptowane, podobnie jak niepotrzebne staje się znowu przydatne – podejście łączące z pozoru odrębne działalności twórcze. Nadane konteksty dystansują się od ukonstytuowanych norm, podejmując próbę ich redefinicji, a być może stają się impulsem nowej secesji – czułej na emocje, otwartej na szczerość i wyobraźnię, organicznie włączającej współistnienie świata wirtualnego i uprzedmiotowionego, konsolidującej rzemiosło i technologie, mogące wyrazić się w detalu snycerskich zdobień czy fakturze lśniącej intarsji, bogate w język odniesień, będący myślą w pozornym „brainlessie”.

Łódź, październik 2025