Katarzyna Wójcicka, Les raisons des forces mouvantes
Katarzyna Wójcicka, Les raisons des forces mouvantes, wystawa w Galerii Serwis
Miejsce: Galeria Serwis, Wrocław
Czas: 4.09 – 2.10.2026
Salomon de Caus był francuskim inżynierem i architektem, trudniącym się za życia projektowaniem ogrodów, parków i pałaców. W 1615 roku wydał książkę Les raisons des forces mouvantes (w wolnym tłumaczeniu: przyczyny leżące u podstaw sił napędowych), która później, wydana ponownie pod innym tytułem przez jego brata Isaaca, stała się podstawowym źródłem wiedzy i informacji na temat inżynierii hydraulicznej dla tzw. fontanieri (wł.) czy fontainiers (fr.), czyli twórców fontann. Książka, oprócz opisów zmyślnych maszynerii pompujących wodę we wszystkich kierunkach, zawierała również, najczęściej niezrealizowane, projekty wodnych spektakli.
Fontanny służyły jako miejsce wypoczynku i odświeżenia, a także stanowiły centrum życia towarzyskiego w miastach. Przede wszystkim jednak były manifestacją władzy, popisem pozycji i bogactwa, wyrażonej poprzez nieustannie płynący strumień wody, bogatą oprawę rzeźbiarsko-architektoniczną czy zmyślność inżynieryjną. Doprowadzenie wody do miast bywało gwoździem programu politycznego, mającego na celu wzmocnienie pozycji władcy, a fontanna jako stacja końcowa akweduktu była symbolicznym i propagandowym zwieńczeniem sukcesu, wymagającym ogromu kapitału i nakładu pracy.

Widok wystawy, Katarzyna Wójcicka, „Les raisons des forces mouvantes”, Galeria Serwis we Wrocławiu, fot. Kacper Wiatrak
Na wystawę Les raisons des forces mouvantes Katarzyna Wójcicka przygotowała rysunki, dla których punktem wyjścia stała się metafora wody jako strumienia kapitału. Cykl Fontanny nawiązuje swobodnie zarówno do realizacji historycznych, jak i do projektów, które nigdy nie zostały wdrożone, m.in. Andreasa Bocklera czy Charles’a Le Bruna. Realizacje na papierze emanują luksusem nieustannie płynącej wody, ujętej w niemożliwe fizycznie spiętrzone kaskady i obfite strumienie. Po suchym i gorącym lecie kapitał płynie tu z fantazją godną dawnych inżynierów i możnowładców.

