Archiwum gestów. Artywizm na rzecz praw kobiet w Polsce

Widok wystawy, „Archiwum gestów. Artywizm na rzecz praw kobiet w Polsce”, Fot. Patrycja Bramora

Czy sztuka może zmieniać świat? Jak pokazać bunt i sprzeciw wobec zastanego systemu bez wychodzenia na ulicę? Wystawa Archiwum gestów. Artywizm na rzecz praw kobiet w Polsce stanowi próbę uchwycenia i zaprezentowania dorobku osób artystycznych tworzących na pograniczu sztuki i aktywizmu, które podejmują tematy kształtujące dyskurs szeroko pojętego artywizmu na rzecz praw kobiet.

Koncepcja archiwum gestów wyrasta z potrzeby upamiętnienia tych działań, które poruszyły całą Polskę (jak Ogólnopolski Strajk Kobiet), ale także tych, które na co dzień pozostają w sferze niewidzialnej pracy kobiet. Naszym punktem wyjścia jest założenie, że każdy, nawet najmniejszy gest może zapoczątkować realną zmianę, a sztuka zaangażowana nie musi opierać się na patriarchalnej, militarnej nomenklaturze bitwy. Może zamiast tego przybierać formy kolektywnych spotkań, radykalnej troski czy cichego aktywizmu.

Widok wystawy, „Archiwum gestów. Artywizm na rzecz praw kobiet w Polsce”, Fot. Patrycja Bramora

Widok wystawy, „Archiwum gestów. Artywizm na rzecz praw kobiet w Polsce”, Fot. Patrycja Bramora

Widok wystawy, „Archiwum gestów. Artywizm na rzecz praw kobiet w Polsce”, Fot. Patrycja Bramora

W konsekwencji archiwum ma charakter DIY (zrób to sama): jest rozproszone i nieoczywiste. Obok wielkoformatowych obrazów, instalacji site-specific czy dokumentacji spontanicznych protestów i performansów składają się na nie małe gesty. To pośpieszne notatki na marginesach, ręcznie wyszywane serwetki i intymne fotografie, które zacierają anachroniczny podział na tzw. sztukę niską i sztukę wysoką.

Kluczową oś narracji stanowią dychotomie obecne w sztuce artywistycznej. Wystawa eksploruje obszary napięć między strategiami oporu a praktyką głębokiej empatii, między siłą kolektywu, który rozbija mit wielkiego geniusza, a samotnością niewidzialnej pracy, historią (herstorią!) a przyszłością. Ważnym elementem ekspozycji jest także zestawienie działań efemerycznych – spontanicznych, społecznych mobilizacji – z projektami długofalowymi i wyreżyserowanymi oraz obserwacja miejsc spotkań: przestrzeni publicznej, zacisza domowego oraz Internetu.

Widok wystawy, „Archiwum gestów. Artywizm na rzecz praw kobiet w Polsce”, Fot. Patrycja Bramora

Widok wystawy, „Archiwum gestów. Artywizm na rzecz praw kobiet w Polsce”, Fot. Patrycja Bramora

Widok wystawy, „Archiwum gestów. Artywizm na rzecz praw kobiet w Polsce”, Fot. Patrycja Bramora

Widok wystawy, „Archiwum gestów. Artywizm na rzecz praw kobiet w Polsce”, Fot. Patrycja Bramora

Widok wystawy, „Archiwum gestów. Artywizm na rzecz praw kobiet w Polsce”, Fot. Patrycja Bramora

Widok wystawy, „Archiwum gestów. Artywizm na rzecz praw kobiet w Polsce”, Fot. Patrycja Bramora

Widok wystawy, „Archiwum gestów. Artywizm na rzecz praw kobiet w Polsce”, Fot. Patrycja Bramora

Widok wystawy, „Archiwum gestów. Artywizm na rzecz praw kobiet w Polsce”, Fot. Patrycja Bramora

Zaproszone przez nas artystki, tworzące obecnie na terenie całej Polski, udowadniają, że współczesna sztuka zaangażowana w prawa kobiet nie zna granic, sztywnych barier ani definicji. Wśród nich znalazły się dwie twórczynie pochodzące z objętych wojną i niepokojem społecznym Ukrainy oraz Białorusi. Ich prace, choć głęboko osadzone w lokalnej symbolice i realiach tych krajów, zyskują wymiar uniwersalny i wprowadzają do sztuki polskiej niezwykle ważną perspektywę migrantek.

Wystawa nie wyczerpuje tematu artywizmu na rzecz praw kobiet w Polsce. Stanowi raczej subiektywny wybór najważniejszych zjawisk, skupiony wokół trzech pól interpretacyjnych: wielowymiarowości kobiecego doświadczenia, cielesności oraz dialogu między historią a przyszłością. Podział ten jest umowny i płynny. Każda z prezentowanych artystek mogłaby pojawić się w innej sali. Wątki w ich twórczości splatają się ze sobą, tworząc sieć wspólnych doświadczeń, odniesień, wzajemnej inspiracji i dokumentacji.

Zapraszamy do odkrywania tych połączeń!

Widok wystawy, „Archiwum gestów. Artywizm na rzecz praw kobiet w Polsce”, Fot. Patrycja Bramora